Bulletin of the Institute of Ethnography SASA vol 64, no. 3 (2016) - online edition
Glаsnik Etnogrаfskog institutа SANU 64(3), 2016 - elektronsko izdanje

gei sanu

УДК 39(05)

eISSN 2334-8259

Bulletin IE SASA ISSN 0350-0861
print edition PDF/štampano izdanje

 

Editor in chief:

Drаgаnа Rаdojičić

 

Editor of the Topic:

Miroslava Lukić-Krstanović

Petko Hristov

 

International editorial board:

Radost Ivanova,

Elephterios Alexakis,

Jana Pospíšilová,

Karl Kaser,

Gabriela Kiliánová,
Milica Bakić-Hayden,

Ingrid Slavec-Gradišnik,

Marina Martynova,

Fernando Diego Del Vecchio,

Kjell Magnusson,

Tatiana Podolinska,

Peter Finke,

Ana Dragojlović;

 

Editorial board:

Gojko Subotić,

Sofija Miloradović,

Jelena Čvorović,

Srđan Radović,

Aleksandra Pavićević,

Lada Stevanović,

Ildiko Erdei,

Jelena Jovanović,

Mladena Prelić,

Biljana Sikimić,

Jadranka Đorđević Crnobrnja,

Sanja Zlatanović;

 

The reviewers:

Vojislav Stanovčić,

Mirjana Morokvašić,

Gordana Blagojević,

Dragana Antonijević,

Danica Šantić,

Duško Petrović,

Uršula Lipovec Čebron,

Mirjana Bobić.

 

Secretary:

Mаrijа Đokić

 

Accepted for publication by the reference of academician Vojislav Stanovčić, at meeting of the Department of Social Sciences SASA, November 17. 2015.

 

The Bulletin of Institute of Ethnography SASA is indexed in:

ERIH+ (The European Reference Index for the Humanities and the Social Sciences),

DOAJ (Directory of Open Access Journals),

SCIndeks (Srpski citatni indeks),

Ulrich's Periodicals Directory,

NSD (Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste AS – Norwegian Social Science Data Services).

 

 

BELGRADE 2016

 

 

Topic of the Issue – Research of Migrations
Temа brojа – Istraživanje migracija

 

Authors name
Ime autora
Publication title in English and Serbian language
Naslov rada na engleskom i srpskom jeziku

A Multidisciplinary Study of Significant Migrations on the Territory of Vojvodina (Serbia) in the 20th Century

Multidisciplinarno proučavanje značajnijih migracija na primeru teritorije Vojvodine (Srbija) u 20. veku

pp.  493-507
EMAIL: z.bjeljac@gi.sanu.ac.rs; m.radovanovic@gi.sanu.ac.rs
DOI: 10.2298/GEI1602365M; UDC: 242-523.6:271.2:33(497)"17"
ACCEPTED FOR PUBLICATION:22/02/2016


Download PDF*///Preuzmite dokument*

 

Abstract
Migrations of population in a particular area and/or at a particular time represent the phenomenon of global proportions. As such, they require multidisciplinary approach to research.
The most common questions posed by the individual, but also multidisciplinary scientific disciplines are: Who is moving? Where are they going? Why do they go? What are the natural and economic conditions of migrations? Why do migrations occur and how they maintain over time? Multidisciplinary research of migrations is very important for a more complete understanding of this process, primarily from the physical, historical, economic, ethnographic, anthropological, legal, politicological, sociological, etc. The aim of the paper is to highlight the importance of multidisciplinary research through the representation of some major migrations in Vojvodina in the 20th century. As a subject of research the following has been
singled out: colonization (immigration) of population from 1919 to 1930, 1945-1948 (there are some similarities among them (population decline, new social and political conditions and legal regulation, difficulties to get used to new ways of life, mixing folklore and customs with the local population). The paper includes the emigration of the German population from Vojvodina, 1944-1950, as part of one of the largest (e) migrations in Europe in the 20th century. This migration, seen from legal, economic, historical and political aspects has consequences today, during the approach of Serbia to the European Union.

Key words: multidisciplinarity, migrations, 20th century, Vojvodina province, Serbia.

 

Sažetak
Migracije stanovništva na nekom određenom prostoru i/ili u određenom vremenu
predstavlјaju fenomen globalnih razmera. Kao takve,zahtevaju i kompleksan
(multidisciplinaran) pristup istraživanju. Najčešća pitanja koja se postavlјaju u
pojedinačnim, ali i multidisciplinarnim naučnim disciplinama jesu: Ko se kreće?
Gde idu? Zašto idu? Koji su prirodni, a koji ekonomski uslovi migracija? Zašto se migracije javlјaju i kako su se održale tokom vremena? Multidisciplinarno
istraživanje migracija je veoma važno zbog što potpunijeg razumevanja tog procesa, pre svega sa prostornog, istorijskog, ekonomskog etnografskog, antropološkog, pravnog, politikološkog, sociološkog, kao i drugih aspekata. Cilј rada je da se prikazom pojedinih značajnijih migracija u Vojvodini u 20. veku istakne značaj multidisciplinarnog istraživanja. Kao predmet istraživanja u radu su izdvojene: kolonizacija (doselјavanje) stanovništva 1919-1930., godine, 1945-1948. godine (jer kod njih postoje i određene sličnosti (depopulacija, nove društveno-političke prilike i pravna regulativa, teško privikavanje na nove načine života, mešanje folklora i običaja sa domicilnim stanovništvom). Rad obuhvata i iselјavanje (emigraciju) nemačkog stanovništva iz Vojvodine, 1944-1950. godine, kao dela jedne od najvećih (e)migracija u Evropi u 20. veku. Ova migracija, posmatrana sa pravnog, ekonomskog, istorijskog i političkog aspekta ima svoje posledice i danas, tokom pristupa Srbije Evropskoj Uniji.

Klјučne reči: multidisciplinarnost, migracije, 20. vek, Vojvodina, Srbija



Bibliography
Literatura

Bjeljac Željko, Marija Drobnjaković i Milan Radovanović. 2014, „Migracije
stanovništva Vojvodine uoči i početkom drugog svetskog rata“. U Srbi i rat u
Jugoslaviji 1941. godine, prir. Dragan Aleksić, 103-118. Beograd, Institut za
noviju istoriju Srbije, Muzej žrtava genocida, Institut za slavistiku RAN.
Bjeljac Željko, i Vesna Lukić. 2008 ,,Migrations on the Territory of Vojvodina
Between 1919 and 1948“. East European Quarterly, 42(1): 69-93.
Bošković, Aleksandar. 2013. „Antropologija i demografija“. Stanovništvo 51(2):
83-94.
Brettel, Caroline B. 2015. ,,Theorizing migration in anthropology: the social construction of networks, identities, communities and globalscapes“. In Migration Theory Talking across Disciplines, ed. Caroline B. Brettell and James.
F. Hollifield, 3rd еdition, 113-161. New York: Routlege.
Brettel, Caroline B. and James F. Hollifield. 2015. ,,Migration Theory Talking
across Disciplines – Introduction“. In Migration Theory Talking across Disciplines, ed. Caroline B. Brettell and James. F. Hollifield, 3rd еdition, 1-36.
New York: Routlege.
Brеznik, Dušаn. 1990. ,,Unutrašnje migracije u Jugoslaviji posle Drugog svetskog
rata“. U Pоglеdi nа migracije stanovništva Jugoslavije, prir. Miroljub
Rančić, 33-64. Beograd: Institut društvenih nauka.
Cvijić, Jovan. [1922]1987. Antropogeografski i Etnografski spisi. Sabrana dela prir.
Milisav Lutovac. Beograd: SANU, NIRO „Književne novine“, Zavod za
udžbenike i nastavna sredstva.
Ćurčić, Slobodan. 2006 ,,Jedna malo poznata masovna migracija u Vojvodini.“
Zbornik Matice Srpske za društvene nauke 121: 69-76.
Daniels, Roger. 1990. Coming to America: A history of immigration and ethnicity in
American life. New York, Harper Collins.
Devedžić, Mirjana. 2007. ,,Prilog izučavanju uticaja turizma na demografski
razvitak.“ Stanovništvo 15(2): 63-79.
Dimitrijević, Duško. 2011 ,,Zahtevi nekadašnje nemačke manjine za restituciju
imovine u Srbiji.“ Međunarodni problemi 63(1): 126–159.
Diner, Hasia R. 2015. ,,History and the study of migration“. In Migration Theory
Talking across Disciplines, ed. Caroline B. Brettell and James. F. Hollifield,
3rd еdition, 31-50. New York: Routlege.
Donato, Katherine M, Piya Bhumika, and Anna Jacobs. 2014. ,,The Double Disadvantage Reconsidered: Gender, Immigration, Marital Status, and Global Labor Force Participation in the 21st Century.“ International Migration review
48(1): 335-376.
Duval, Timothy D. 2006. ,,Grid/Group Theory and its Applicability to Tourism and
Migration.“ Tourism Geographies 8(1): 1-14.
Đurđev, Branislav. 1995. Posleratno naseljavanje Vojvodine: metodi i rezultati demografske analize naseljavanja Vojvodine u periodu 1945-1985. Novi Sad:
Matica srpska.
Erić, Milivoje. 1958. Agrarna reforma i kolonizacija u Jugoslaviji 1918–1948.
Sarajevo: IP ,,Veselin Masleša“.
Friganović, Mladen. 1990. ,,Za bоlju nаučnu utemeljenost proučavanja migracija“.
U Pоglеdi nа migracije stanovništva Jugoslavije, prir. Miroljub Rančić, 65-
77. Beograd: Institut društvenih nauka.
Gaćeša, Nikola. 1968. Agrarna reforma i kolonizacija u Bačkoј 1918–1941. Novi
Sad: Matica srpska.
Gaćeša, Nikola. 1984. Agrarna reforma i kolonizacija u Jugoslaviji 1945-1948.
Novi Sad: Matica srpska.
Geiger, Vladimir. 2002. ,,Destiny of German national minority in Yugoslavia
during and after World War II“. In Croatian History texbook: Dialog of
Historians 5. Zagreb.
Gould, John D. 1989. ,,European intercontinental emigration 1815-1914: Paterns
and Causes.“ Journal of European Economic History 8(3): 593-679.
Hansen, Marcus Lee. 1940. The immigrant in American History, ed. A.M Schlesinger. Harvard: Harvard University Press J. F.
Hardvik, Susan W. 2015. ,,Place, Space and Patern-Geographical theories in
International migration“. In Migration Theory Talking across Disciplines, ed.
Caroline B. Brettell, James. F. Hollifield, 3rd еdition, 161-182. New York:
Routlege.
Hollifield, James F. 2015. ,,The politics of international migration: „How can we
bring the state back“. In Migration Theory Talking across Disciplines, ed.
Caroline B. Brettell, James. F. Hollifield, 3rd еdition, 183-239. New York:
Routlege.
Jackson, James S. and Moch L.Page. 1989. ,,Migration and social history of modern
Europe.“ Historical methods 22(1): 27-36.
Kay, Diana. 1995. ,,The resettlement of displaced persons in Europe, 1946-1951“.
In The Cambridge Survey of World Migration, ed. R. Cohen, 154-158.
Cambridge.
Lajić, Ivan. 2007. ,,Mehaničko kretanje stanovništva i regionalni razvoj.“ Migracije
i etničke teme 23 (3): 209-223.
Laušić, Ante. 1988. ,,Osnovne značajke kolonizacijskih procesa na Jugoslavenskom
prostoru 1918-1948.“ Migracijske teme 5(1): 27-42.
Lukić, Vesna. 2011. ,,Dnevne migracije radnika u sistemu naselja Srbije.“
Stanovništvo 49(2): 25-50.
Lukić-Krsmanović, Miroslava. 2014. ,,Istraživanje migracija: etnologija i politika
Etnografskog Instituta SANU 1947-2014.“ Glasnik Etnografskog Instituta
SANU 62(2): 33-34.
Lutovac, Milisav. 1958. ,,Migracije i kolonizacije u Jugoslaviji u prošlosti i
sadašnjosti.“ Glasnika Etnografskog Instituta SAN 7: 1-11.
Perlmann, Joel. 1988. Ethnic differences: Schooling and social structure among the
Irish Italians, Jews and Blacks in an American city 1880-1935. New York:
Cambridge University Press.
Pešić, Jelena. 2013. ,,Rodna perspektiva u proučavanju migracija.“ Sociologija
15(2): 317-332.
Poleti, Dunja. 2013. „Savremene radne migracije u Evropskom kontekstu –
ekonomski i politički aspekti.“ Sociologija 15(2): 333-348.
Poulain, Michel. 2008. ,,European migration statistics Definitions, data and challenges“. In Mapping Linguistic Diversity in Multicultural Contexts, ed. M.
Barni and G. Extra, 43-66. Berlin - New York: Mouton de Gruyter.
Prelić, Mladena. 2014. ,,Jovan Cvijić i prve decenije formiranja i institucionalizacije etnologije kao nauke u Srbiji.“ Glasnik Etnografskog Instituta SANU
62(2): 83-96.
Roca Oliveira, Marija. 1990. ,,Prilog definiciji i tipologiji prostorne pokretljivosti
stanovništva Jugoslavije.“ U Pоglеdi nа migracije stanovništva Jugoslavije.
prir. Miroljub Rančić, 73-86. Beograd: Institut društvenih nauka.
Schmitter Heisler, Barbara. 2015. ,,The sociology of immigration'' theory“. In Migration Theory Talking across Disciplines, ed. Caroline B. Brettell and
James. F. Hollifield, 3rd еdition, 83-112. New York: Routlege.
Schuck, Peter H. 2015. ,,Law and study of migration“. In Migration Theory Talking
across Disciplines, ed. Caroline B. Brettell and James. F. Hollifield, 3rd
еdition, 239-259. New York: Routlege.
Stevanović, Radoslav. 1994. ,,Doprinos migracija populacionom rastu gradova
Srbije u periodu 1981-1991.“ Stanovništvo 32(3-4): 87-102.
Teitelbaum, Michael. 2015. ,,Demographic analyses of migration theory.“ In Migration Theory Talking across Disciplines, ed. Caroline B. Brettell and
James. F. Hollifield, 3rd еdition, 51-62. New York: Routlege.
Wertheimer Baletić, Alica. 1982. Demografija stanovništva i ekonomski razvitak.
Zagreb: Informator.
...
Opšta državna statistika Kraljevine Jugoslavije. Popis stanovništva, domaćinstava i
stanova 1931. godine“, knjiga 1-4, definitivni rezultati popisa, Sarajevo,
1938.
Opšta državna statistika Kraljevine Jugoslavije. ,,Popis stanovništva, domaćinstava
i stanova definitivni rezultati popisa“, Sarajevo, 1932.
Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 1948. godine. Savezni zavod za
statistiku, Beograd.

 

* Please note that some papers include text in Serbian and just an abstract in English language and viceversa. /// Imajte u vidu da su tekstovi nа srpskom jeziku (većinom) na ćiriličnom pismu. Pored toga, neki radovi imaju tekst na engleskom i samo sažetak na srpskom jeziku i obrnuto.