Bulletin of the Institute of Ethnography SASA vol 64, no. 3 (2016) - online edition
Glаsnik Etnogrаfskog institutа SANU 64(3), 2016 - elektronsko izdanje

gei sanu

УДК 39(05)

eISSN 2334-8259

Bulletin IE SASA ISSN 0350-0861
print edition PDF/štampano izdanje

 

Editor in chief:

Drаgаnа Rаdojičić

 

Editor of the Topic:

Miroslava Lukić-Krstanović

Petko Hristov

 

International editorial board:

Radost Ivanova,

Elephterios Alexakis,

Jana Pospíšilová,

Karl Kaser,

Gabriela Kiliánová,
Milica Bakić-Hayden,

Ingrid Slavec-Gradišnik,

Marina Martynova,

Fernando Diego Del Vecchio,

Kjell Magnusson,

Tatiana Podolinska,

Peter Finke,

Ana Dragojlović;

 

Editorial board:

Gojko Subotić,

Sofija Miloradović,

Jelena Čvorović,

Srđan Radović,

Aleksandra Pavićević,

Lada Stevanović,

Ildiko Erdei,

Jelena Jovanović,

Mladena Prelić,

Biljana Sikimić,

Jadranka Đorđević Crnobrnja,

Sanja Zlatanović;

 

The reviewers:

Vojislav Stanovčić,

Mirjana Morokvašić,

Gordana Blagojević,

Dragana Antonijević,

Danica Šantić,

Duško Petrović,

Uršula Lipovec Čebron,

Mirjana Bobić.

 

Secretary:

Mаrijа Đokić

 

Accepted for publication by the reference of academician Vojislav Stanovčić, at meeting of the Department of Social Sciences SASA, November 17. 2015.

 

The Bulletin of Institute of Ethnography SASA is indexed in:

ERIH+ (The European Reference Index for the Humanities and the Social Sciences),

DOAJ (Directory of Open Access Journals),

SCIndeks (Srpski citatni indeks),

Ulrich's Periodicals Directory,

NSD (Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste AS – Norwegian Social Science Data Services).

 

 

BELGRADE 2016

 

 

Topic of the Issue – Research of Migrations
Temа brojа – Istraživanje migracija

 

Authors name
Ime autora
Publication title in English and Serbian language
Naslov rada na engleskom i srpskom jeziku

Population Mobility as a Determinant of Development and Spatial Distribution of Population in Serbia in the Last Fifty Years

Migracije stanovništva kao determinanta razvitka i razmeštaja stanovništva Srbije u poslednjih pola veka

pp. 453-467
EMAIL: spasovskimilena@gmail.com; danicam@gef.bg.ac.rs

DOI: 10.2298/GEI151019006S; UDC: 314.7(497.11)"195/20

ACCEPTED FOR PUBLICATION:22/02/2016


Download PDF*///Preuzmite dokument*

 

Abstract
The transition of migratory phenomena in Serbia is characterized by the transition from the predominant local migration in the 1960s, dominance of regional resettlement and migration between cities since the 1980s to the forced migration of the 1990s. These trends were parallel with the intensification of international migrations. These, along with methodological differences in conducting the migrant population in population censuses, are important determinants of changes in the spatial distribution of population potentials in Serbia. This paper evaluated the migration component from 1961 to 2011. or in the last half century, through
consideration of its impact on the transformation of rural and urban areas of Serbia. The transitional trends in the relations between natural increase and net migration formed the modern population decline on one and population concentration on other side and their individual segments. In doing so, emigration and immigration trends significantly determine the relocation of the urban population, immigrant population, the population with a higher educational level and population in the tertiary and quaternary sector activity at the beginning of the XXI century. Finally, the display density and concentration of migrant population in the contemporary period also indicates the importance of economic, social and other determinants of spatial development in the transition of migratory phenomena in Serbia.

Key words: migration, territorial distribution, population concentration, Serbia.


Sažetak

Tranziciju migracionih fenomena u Srbiji karakteriše prelaz od dominacije
lokalnih migracija do 60-ih godina, ka dominaciji regionalnih preselјavanja i
migracija na relaciji grad–grad od 80-ih godina, do prinudnih migracija 90-ih
godina XX veka. Ovi trendovi odvijali su se istovremeno, uz intenziviranje
emigracionih kretanja međunarodnog karaktera iz Srbije. To su, uz metodološke
razlike u popisivanju migrantskog stanovništva, važne determinante promena u
prostornom razmeštaju populacionih potencijala u Srbiji. U radu je praćena
migraciona komponenta u razdoblјu od 1961. do 2011. godine, odnosno u poslednjih
pola veka, preko sagledavanja njenog uticaja na skup gradskih naselјa i opštinskih centara, na jednoj, i ostalih naselјa, na drugoj strani, odnosno na ruralnom i urbanom prostoru Srbije. Upravo su tranzicioni trendovi u odnosima prirodnog priraštaja i migracionog salda formirali savremeni razmeštaj i koncentraciju ukupnog stanovništva i pojedinih njegovih segmenata. Pri tome su emigracioni i imigracioni trendovi bitnije odredili prerazmeštaj gradskog stanovništva, migrantskog stanovništva, stanovništva sa višim obrazovnim nivoom i stanovništva u tercijarnom i kvartarnom sektoru delatnosti na početku XXI veka.
I konačno, prikaz gustine i koncentracije migrantskog stanovništva u savremenom periodu upućuje i na značenje ekonomskih, socijalnih i ostalih determinanti prostornog razvoja u tranziciji migracionih fenomena u Srbiji.

Klјučne reči: migracije, prostorni razmeštaj, koncentracija, stanovništvo,
Srbija.


 

Bibliography
Literatura

Javor, Vanja. 2014. „Tipovi kretanja stanovništva Srbije“, master rad, Univerzitet u
Beogradu - Geografski fakultet.
Spasovski, Milena, i Jovan Ilić. 1989. „Problemi demografskog razvoja i
depopulacije ruralnih prostora u SR Srbiji“. Zbornik radova Geografskog
fakulteta sv. 36: 133-147.
Spasovski, Milena. 1996. „Glavni trendovi u prostornom razmeštaju stanovništva u
Srbiji.“ Regionalni razvoj i demografski tokovi u SR Jugoslaviji 1.
Spasovski, Milena, i Danica Šantić. 2004. „Migrantsko stanovništvo Srbije“, 2002.
Pregled Srbija i Crna Gora XLVIII (4): 5-15.
Spasovski, Milena, i Danica Šantić. 2012. „Trendovi u razmeštaju i koncentraciji
stanovništva Srbije – prvorazredni demografski izazov na početku XXI
veka“. U Problemi i izazovi savremene geografske nauke i nastave.
Beograd: Univerzitet u Beogradu – Geografski fakultet.
Šantić, Danica. 2006. „Migracije stanovništva Beograda – demografska analiza“,
magistarski rad, Univerzitet u Beogradu – Geografski fakultet.
Šantić, Danica. 2013. “Razmeštaj stanovništva Srbije u kontekstu teorije o
populacionom optimumu“, doktorska disertacija, Univerzitet u Beogradu –
Geografski fakultet.
Republički zavod za statistiku, Knjiga 8: “Stanovništvo prema migracionim
obeležjima – podaci po naseljima“. 2004, Beograd.
Republički zavod za statistiku, Knjiga 9: „Migracije, podaci po opštinama I
gradovima“. 2013, Beograd.

 

* Please note that some papers include text in Serbian and just an abstract in English language and viceversa. /// Imajte u vidu da su tekstovi nа srpskom jeziku (većinom) na ćiriličnom pismu. Pored toga, neki radovi imaju tekst na engleskom i samo sažetak na srpskom jeziku i obrnuto.